Pour une philosophie rundi
L’EDUCATION morale dans le prisme de la tradition burundaise
L'école familiale du soir: ku ziko
« Kirazira… »
« Harabaye…
Sije nohahera…. »
Le conte pour l’éducation des enfants et l’épanouissement des liens sociaux
Selon l’anthropologue burundais NTABONA, les contes à travers l’école familiale du soir avaient pour but l’évaluation, expériences vécues, personnes rencontrées, succès, et échecs de la journée. Les parents aidaient les enfants à interposer ce qu’ils avaient vécu en l’insérant dans ce grand ensemble de la société, à travers un récit qui mettait en scène un personnage. Une fois assimilait la narration, l’enfant apprenait sans effort ni violence à remettre en question certaines de ses attitudes et en améliorer certains autres. L’objectif de la narration était de situer les évènements de la vie quotidienne, de façon que le présent intègre le passé pour préparer l’avenir.
En outre, les contes sont des mises en scène drôle ou dramatique de nos virtualités relationnelles. Le conte est considéré comme un voyage symbolique, mobilisant les ressources de l’imaginaire dans les virtualités de la réversibilité. L’intériorisation des contes renvoie aux trois axes symboliques: 1) Les représentations mentales visibles et invisibles (recours à la virtualité du dit et du non-dit sans explication) ; 2) Métamorphose imaginaires et jeux avec le réfèrent (autonomie entre signes et réfèrent) ; 3) Respect( transgression des conventions (N. Régis, 2022).
Qui plus est, souligne que la morale intervient dans l’ordre de la socialisation pour enfin accomplir sa fonction d’apprentissage et de transmission des normes, des règles de comportement, des valeurs du groupe social d’appartenance, afin que l’enfant ou adulte puisse fonctionner adéquatement dans sa société. Cette socialisation se doit réaliser tant de façon consciente (remarques, punitions, rappels à l’ordre…) qu’inconsciente via l’imprégnation quotidienne (Jacques Marquet).
Pour éduquer l’enfant au respect de la vie, le Kirazira reste en vigueur selon la sagesse burundaise: « kirazira kwica inyamanza, umuserebanyi,… »
Article similaire: https://regisntakarutimana.blogspot.com/2024/04/aho-hambere-hahise-par-magazine-jimbere.html?fbclid=IwY2xjawIxhdNleHRuA2FlbQIxMQABHcG5-3xsqzj6g8rahe24lB7y_kbqu3yQPzjl3DEvQBbY2BEW29-axNoUpg_aem_dB0pRWALqc6Us1OYZ56ffQ&m=1&mibextid=NOb6eG

La richesse de la culture
RépondreSupprimerCe commentaire a été supprimé par un administrateur du blog.
RépondreSupprimerNotre culture est riche vraiment
RépondreSupprimerÇa dit quelque chose d'important
RépondreSupprimerBjr
RépondreSupprimerGilbert Mwene Barnabé Mwene Gaseruko Wa Rukurubugu Mwene Firimbi
RépondreSupprimer1.UMUGANI W'INKUBA N'INYANGE
Harabaye? Harakaba.
Umusumwe,Inzuzi zarakanye Ibikoko vyokw'isi birabura amazi.Niho vyacabija inama Bivuga biti:Tuvugane Ukuntu tuzozana amazi, Igikoko kizozana amazi Nico kizoca kiba Umwami Wacu.Nuko,Vyose Biraheza Biravyemeranya.Bica bigenda Vyose Ahahora umugezi w'amazi Bitangura kudoda Bikoresheje imimwa Yavyo,Kugira Birondere amazi.
Niho hatangura Ifundi ivuga Iti:Ndodagure,Ndode,ndonde kurutare,Ninaronka amazi y'urutare,Nzoba Mbaye Umwami do,ndodore Ariko Amazi Ntiyaza.
Inyamanza Iraza Iti: Ndodagure, Ndode, ndonde kurutare, Ninaronka amazi y'urutare, Nzoba Mbaye Umwami do,Ndodore Ariko Ntihaza Nima.
Haza Umununi Nawo Uvuguti: Ndodagure, Ndode, ndonde kurutare, Ninaronka amazi y'urutare, Nzoba Mbaye Umwami do,Ndodore Haraheza harabura Nima.
Inyamanza Iragaruka Ubugira Kane Igira Kwakundi Ntihaza Nima .
Haza Inyange Ivuga Iti:Ndodagure, Ndode, ndonde kurutare, Ninaronka amazi y'urutare, Nzoba Mbaye Umwami do, Ndodore Hakaza ivyondo Bisise.Irabandanya Ivuga Kwakundi Hakongera Hakaza Utwondo Tuvanze N'amazi Makeyi.Ibindi Bikoko ngo bibibone Ivyo Vyiruka Epfo gutegera amazi Kubera Vyari Binyotewe Cane .Yanyange Ibone Gutyo Irushirizaho Mukuvyina Ivuga Iti: Ndodagure, Ndode kurutare, Ninaronka amazi y'urutare, Nzoba Mbaye Umwami do.Wamwonga Urasesa amazi Menshi Udukoko Dutoduto Dutwarwa nisegenya. Ibikoko Binini Biramywa Birahimba .Yanyange Iraheza Iba Umwami wavyo,irabirongora Navyo Birayikurikira.
Ngo Bishike Kugasozi Karekare hejuru Yanyange Irararama,Iranega n'icumu ryayo. Vyabikoko birayihagatira n'amacumu yavyo Vyayaneze. Bugingo Abasavyi n'abatoni Bariko Barigina Umwami Mushasha Yarahejeje Kubatabara Ikigoyi c'inyota yamazi.Haza Inkuba Iraravya ngo fye iraheza Ihitana icumu ry'ayanyange iraritwara.Yanyange Iti:Ndabigenze GT?
Igitangurirwa Kiraheza kirishura Giti:Ndazi kujisha kiraheza Kirandondagura Utugozi No Mwijuru ngo Baa.Inyamanza Bayituma Mwijuru Bijanye Nisazi Bishitseyo Inyamanza Ivuga Iti :Nkuba,Nkuba Zana icumu ry'ayanyange,Ntaribwa n'abakozi ,n'umwami w'inyoni N'umwami w'inyoni N'umwami.
Hama Inkuba Iti:Icumu rirahari Niwarimenya Uzoheza Uritore.Ahohose Nkuba ntiyatahura icatunye Ivyo Bikoko Vyose vyayiteye Mwijuru Bije kurondera Icumu Ry'inyanyange.NihoYasazi Yavyumva Iri Mumukingo.Iciza Kubwira yanyamanza Iti:Niwaramuka umbonye kw'icumu nzohagara uzoce Ushingura Rizoba ariryonyene kukubera Nkuba Yafashe Icumu Arishira Mumacumu Menshi kugira ngo Ntuzorimenye ngo uzotahe atacoo utahanye.
Niho bwaca Yanyamanza barayihamagara Mucumba Kirimwo y'amacumu Menshi,Nkuko Vyari Vyarunvikanye Nayasazi Iraheza iragenda ihagarara Kuriryacumu Yanyamanza baraheza barayihamagara Iti:Ikingenza Inje gutora Icumu ry'inyange Ryibwe Ninkuba.
Inyamanza Niho Bayibwira ngo Ritore iryocumu.Inyamanza Yaciyeb iraba Icumu ririko isazi Iraheza Iraritora Irarijana Irishikiriza Inyange
Sije Nohahera,hohera iyo Nkuba yaje kwiba icumu ry'inyange
Nizihe Nyigisho Ziri Muruyu Mugani ?
Uyumugani Utwigisha Kwirinda Ubusuma,Gukorakora ...
Uyumugani Utwigisha Kutadebukirwa Mugikorwa Nubwo Kiba Kiruhije ,Ko Akagunye Bagumako Nkuko Inyange Yagumijeko Yimba Irondera Amazi Nubwo Bitari Vyoroshe.
Iyindi Nyigisho Nuko Inyamanza Yarerekanye Ko Uwutsinze Ko Badatsindaho, Aho Bayitwaye Icumu Ry'umwani Wavyo Ariwe Nyange Ntiyaciye Yicara Ahubwo Yagiye Guhabuza Icumu Ryamugenziwe Nyange.
RépondreSupprimer2.UMUGANI W'INGONA N'INKENDE
Imanga ntimarira Imana.Ahohambere Hahise ,Harabaye ibikoko Bibiri Ugiye Kuraba Umenga Ntaho Bihuriye Igikoko cambere N'igikoko Kiba Mumazi citwa Ingona.Iyongona Rero ikagira umuvyeyi,Yararwaye Cane Umuvyeyi w'ingona Niyongona Kandi Vyose vyaba Mumazi Ariko Rero uwomuti vyasaba Ko Bawuronderera Hejuru Kugiti.Igiko Kugira kabiri Citwa Inkende.
Iyonkende Rero Ntaho vyaribihuriye n'ingona,Kimwe cabamumazi ikindi kikaba Kugiti.Wamuvyeyi Wazangona Arahamagara Abana Bwiwe , Bamwe hirya Abandi hino Ati: Rero bibondo vyanje Jewe ngiye gushengera, Muritunga Mubuzima,muze mwihe abagenzi,Muze Mwanke ibi Mukunde Ibi. Haca haduka Umwana umwe Yakunda nyina Cane Ati:Kugira ugende tugigukeneye Ikigira kiguhitane Nigiki? Irishura Iti:Jewe indwara Rwayebisaba Umuti uhambaye Cane ,Sinokwirirwa ndabarusha Kuko Ntawo Mwopfa Muronse.Umwana umwe Aravuga Ati:Tubwire Tugerageze Kuwurondera Irabishura Iti: Nimureke Kwiruhishieiza ubusa ntabwo Mwompfa Muwuronse.Babana Bati Twogerageza.Vyakabaye Kera yangona Iti:Rekampfe kuruta Kuko Ndazi Ntawo mworonka Umuti uzomvura N'umutima WINKENDE Bose barwa Mugahundwa Ariko Umwana Umwe Yakunda umuvyeyi cane Avuga Ati: Jewe Ngiye Kugerageza.
Niho Yahitana Imikeke ibiri iragenda No Kurumusenyi Ibona Hejuru kugiti Inkende Iti:Nagira ndabaramutse Jewe Nitwa Ingona Nashaka Abagenzi BohejuruKuko Nanje Hariho ivyo hejuru Nkenera
Nako karishura Gati:Ubwobwenge Turabuzi Uzobeshe Abandi Nayo Iti:Sawa Ariko Jewe Nishakira Ubugenzi Yangona Irisubirira Mumazi.
Munyuma Iragaruka.Igarutse Ivuga Iti: Mwiriwe Neza Kagakende? Nakongati Amahoro Amahoro Meza.Ingona Iti Naje Kugutemberera Nako Gati:Genda Uzobeshe Abandi Iyo Mikenyuro Turayizi.Ingona Iti Jewe narakubwiye KO Jewe Nishakira Ubugenzi Nari Nazanye Rino Shishiro Uraheza uze Kudutora.Yankende iruruka Iratora irafungura Iti:Bwabundi Yariyazanye ishishiro riryoshe Gutya Karafungura gaca gasubira kugiti.
Nuko Yangona iragaruka Ubugira kabiri Naryashishiro Ishitse Kumusenyi Iti:Jewe Ntarwanko NdagushakiraJewe Nishakira Ubucuti nubu Narinzanye nagashishiro Urahava wururuke Utore.
Yankende iraraba iyirengeye Iruruka Iratora irafungura Irisubirira kugiti.
Yangona iragaruka Ubugira Gatatu Ivuga Iti:Jewe ngenzwa Nubucuti umubano atarumuryano. Kagakende Kunvise Ayomajambo Karuruka kageze Kwishami Ryanyuma Umutima Uranka Gasubira Hejuru. Ingona Iti:Niwunve Amahoro Ntanabi Ngushakira.
Munyuma Karuruka Biraramukanya, Birayaga ,Birasangira Yangona Yisubirira Mumazi. Kagakende Gati: Burya Narinariyahuye Bwabundi Nivyo,Bwari Ubucuti. Yangona yongera iragaruka Ubugira Gatanu Hoho izigemuye Vyinshi Birayaga Birasangira Nikiyago Cinshi Munyuma Iragasezera Neza iti:Urandamukiriza Bagenzawe.
Yangona yongera Igarukana Urubuho Rwimikeke Iti Ubu hoho uraziko Urumugenzi Kuvakera Iti: Urira Kumurongo Nguhe Umunyenga,Biroga ,Biroga,Iraheza irakazana igashira Kumusenyi. Iti Rero Tuzoba Turasubira.
Yongera iragaruka uwundi Musi Biroga Bishika Hagati Iragasubirana inyuma Iti:Tuzoba dusubira nako Gati Urakoze uyumunyenga Umpaye Ntawo Naribwapfe Ndiye.
Yongera iragaruka Ubugira indwi Hoho icirogesha ishikana Hagati Mwitaba Iti: Rero Burya umbabarire mumisi twagendanye Burya ntiwibaze ngo Rwari urukundo rwacane,Ahubwo Rwari urukundo nkunda umuvyeyi wanje.Kagakende Karasusumira ,Karamererezwa Gati Ibara rirarwanye Nawe urumva Uko kifashe.Sinzi Uko kikebutse kumutima kayibwira gati :Ahaaa!! Muvukanyi twagendanye Tutankana,Ntiwambwiye Kwari umuvyeyi wawe karwaye Ubu abatembera ,abayarakize n'ibintu utambwiye Hakirikare.Kamaze kuvuga Uko Ingona Iti: Kuberki ? Nako Gati: Burya Imana Mukuturema Yaturemanye Ibitangaza.Ingona Ikagira amakenga Iti Gute?
Nako Gati Rero wewe Wiriwe uriruhiriza ubusa Ubu abayarakize Burya Twebwe buriya Imitima Ntaco Itumariye,Ntaco Idufasha.
RépondreSupprimerIngona Iti: Imitima Ntaco Ibafasha? Nako Gati: ushima ataco Itumariye Ubu ntaniyo tugendana. Yangona iratangara. Gati Ubu Wagiruje Kwiruhishiriza ubusa Ariko Imana iragutabaye Kubimbwiye hakirikare Kuko ahatuvugana Ntamutima Nagendanye Cokimwe n'iyabagenzanje Ubu yibereye Hariya hejuru Kubiti Kongera Gati: Ahubwo Kata usubire inyuma Niwakenera itatu Canke Ine Ndaguha niyabagenzanje Uheze ugende
Yangona Iti:Kumbe Nuko Vyari Bimeze? Nako Gati Nuko
Ngiyo bifashe Kayira biragaruka Bishitse kurusi(Kumusenyi) Gati: Ndindirira Ngaho Nurire hejuru Ndayikuzanire Gashitseyo Hejuru Gati:Alooo!! Kumbe Kwaruko Rero Nubwo Vyari Bimeze Gutyo Umutima Nari Ndawufise Sinari kukubwira Ibintu Nkibi Atamutima Ngira.
Genda Ubucuti Bwawe Ndabubonye
Sije Nohahera Hohera Iyo Ngona Yashaka Umutima Wabandi.
Nizihe mpanuro Ziri Mwuyu Mugani
1.ImpanuronTwokuramwo Nuko harabantu Bamwe bamwe Bitwaza Utu Naturiya Hariho Ico Baguhisha Harico bagushakako,Bampema yuzuye,Basingenzwa nakamwe.Ugasanga muriko Muragendana Mugenzanya Hariho Ico Ashaka kugukurako.
2.Nuko Twoza turaraba Ivyo Batuzanira Ukibaza uti Ibibintu Ko Ndabitoye abimpaye nkande ,Ashakiriki,bizonzanira ingaruka nziza Canke Mbi? Mugihe Wovyakira ukabonako Bizoshobora kukuzanira Ingarukambi Uraheza Ukavyegeza Inyuma
3.Ntakwakira Ivyo Tubonye Vyose Nukumenyera kurya Ivyo Twabiriye Akuya.
Nyandwi Louise wa Miburo;Miburo wa Bwangagari ;Bwangagari wa Ndinzemeshi ;Ndinzemeshi wa Bikoto
RépondreSupprimerUmugani wa mbere 1:N'umugani wa bakobwo babiri na nyina
Harabaye abakobwa babiri na nyina umwe yitwa fani uwundi yitwa hafa ariko murabo hariho uwo yanka cane yitwa fani umusi umwe ababwira bajane gusikura mugisaka bahejeje atangura gutuka fani acamurengerako aramukubita acamuta mukinogo arigira hama hafa aca aratabaza ngo dutabare yemwe dutabare ubwo nyene haca haza umuntu aramukurayo abobana baca baramushimira ati murakoze cane baca barataha abo bana.
Urumva sije nohahera hohera uwo mugore yataye umwana wiwe mukinogo.
Insiguro nakuyemwo yobakunda bose kuko ntamwana nikinono kandi akabakunda adacaguye .
Umugani ugira 2:N'umugani wumwa yitwa sabwenge na nyina.
Harabaye sabwenge na nyina umusi umwe nyina wiwe amubwira kuja gufasha nyokuru wiwe aze aramuvomera yongera amusenyera udukwi .Sabwenge aragenda abikora nkuko nyina yabimubwiye haciye igihe sabwenge atangura kuvuga ko arushe muruwo mwanya arataha kwanyina amubwirako vyamunaniye nyina aca amubwira kuberiki utashe nyokuru umutaye wenyene?aramutuka hama nyina aca rondera igikoko kizo fasha nyokuru aragihamagara kiraza gica kimubwira ati mbwira icowampamagariye arakibwira nashaka uze kumfashiriza nyokuru nzoguha umwana wirire.Ca gikoko kiragenda gufasha wa mu nyokuru haciye igihe kigenda kwa nyina wa sabwenge ati impa wa mwana rero aca akibwira ati namutumye kuvoma rindira aze.cagikoko gica gitangura kubwira nyina wasabwe ngo aratevye aca kibwira mandagara uje kumwonga uwuza kubona yambaye ibidede mwizosi afise inkono ihanguye azoba aruwo sabwenge acafata inkono zabari kumwonga bose arazihangura abambika n'ibidede mwizosi kugira ca gikoko ntikimumenye ca gikoko kije kiraraba hose kirabura gica kiragenda kumubwira ko yamubuze aca kibwira taha uze kuza mwijoro ndamubohera kurugi uzeguca umurya.Hageze mwijoro nyina afata sabwenge amushira kurugi nkuko yabwiye ca gikoko sabwenge yikanguye yisanga kurugi aca aribohora yinjira munzu aterura nyina wiwe aba ariwe ashirako ca gikoko kije gica kirya nyina.
Urumva sije nohahera hohera sabwenge yase kwumvira nyina wiwe aca amuha igikoko kiramurya.
Insiguro nakuyemwo abana tuba dukwiye kwumvira abavyeyi bacu ico batubwiye cose tukagikora.N'ijambo ry'Imana rirabivuga ngo wubahe so na nyoko.Nkuko navyumvise muruwu mugani burya izina niryo muntu ukuntu sabwenge nyina yamuboheye kurugi munyuma agaca ashirako nyina .
Rachelle Mwene Nahimana Mwene Ntabindi Mwene
RépondreSupprimerMabwija.
Harabaye ntihakabe,hapfa imbwa n'imbeba hakira umwani n'ingoma.
Aho hambere habaye Intare ariyo mwami w'ishamba hanyuma igira ivyago ipfisha umukenyezi wayo.Murabizi iyo umuntu w'umunyacibahiro nahano iwacu muburundi apfuye haraba icunamo kuburundi bwose.Rero umwami yarabuze umugore nukuvuga ibikoko vyose vyategerezwa kuza mukigandaro atanakimwe gisivye.
Nuko rero haba umurariko ko ibikoko vyose bitegerezwa kuza kukiriyo kandi vyose bitegekwa kurira.
Vyose biraza ariko Bakame we ntiyigeze ahashika.Nuko igikoko bitwa isatura kibibonye kiba kibwiye ukwami ati:"Mwami wacu ko twese turi mukababaro ngaha ariko bakame akaba atawuhari ubu si ukukuvyina kumuvyimba no gusuzugura umwami?"
Nuko nyene umwami abona Bakame siho ari aca atanga itegeko ryo kurondeza Uwo mubisha.Ariko burya umuntu ntiyankwa na bose,Inkware iba yavyumvise maze ica iba iyambere mukuguruka ija kuburira Bakame ko ariko araronderwa kw'itegeko ry'Umwami kandi vyose bitewe n'isatura maze inkware ica yisubirira kukiriyo ivuga ko yabuze Bakame.
Bakame muri ako kanya ati ndanyariwe!!!nuko Bakame aca yiyambika umugozi munda,aca yisiga ishashara kumaso,yongera yisiga ipiripii mumaso,kuburyo umubonye ubona ko yarize kuva kera.Aca afata inzira ija Ibwami maze arishikana nkaho atacabaye.Akigerayo bose bamurebera rimwe bibatera akagongwe.Umwami ashwanira bakame igituma atariho yarari mukiriyo.
maze bakame yishura umwani n'akabongi kenshi ati:" Mwami,jewe ncumva iyo nkuru yakababaro narababaye maze birananira no kwihanga.Nararize maze igihe ntafungura kandi nivyo mubona.Uyu musi nandariye hano kandi mukomeze kwihangana mwami wacu".
Maze umwami aratahura bakame aca aja kwiyicirarira.Haheze umwanya muto Bakame abwira umwami ati:"Mwami,kuberiki abandi turi mukababaro turiko turarira ariko Isatura ikaguma itwenga?"Rero isatura isanzwe ifise amenyo maremare arenga umunwa.Ikicumva ko Bakame ayireze,ica ija kugwana ifunga umunwa,umwami arevye abona nivyo kuko uriko ufise amenyo maremare irenga umunwa uriko ugwana nayo ngo uyugurishe umunwa,umuntu akurevye umengo uriko uratwenga.
Nuko ukwami arashavura afata Isatura ayitera inzara ashitura ubwoya bwose bwo kwizosi nubu ntibuzopfa bumeze.
Sije nohahera,hohera Bakame n'isatura.
Ico uwo mugani usigura,mubuzima tubamwo,ntugashake kugirira nabi mugenzi wawe uza kumudodobereza mubidakenewe,rabana nibikuraba ureke kuraba mugenzi wawe,kuko ashobora gusimba umutego wamuteze ariko ntusimbe uwo yogusubiriza munkoko.Kandi bavuga bati:"Umugizi niwe mugirirwa,kansi Uwuguheneye ntumuhenera akwitwa ikiburanyo".
UMUGANI WA 2
RépondreSupprimerHarabaye ntihakabe hapfa imbwa n'imbeba hakiri umwami n'ingoma.
Kera habaye Bakame nawe akaba yari umugenzi somambike w'imfyisi.Nuko umusi umwe Imfyisi ibwira Bakame ko yogenda kumufasha kuresha umugeni muri make Bakame akabera umushingantahe w'imfyisi.Nuko Bakame aravyemera maze baca bumvikana umusi wo gufata urugendo bagana ibwami ahari abakobwa b'ingorere b'umusipi wanyoye inda batemba itoto kando batotahaye.Nuko bafata urugendo.Maze Bakame bageze munzira abwira Rufyisi ati:"Wewe urazi ko uri umukwe utegerezwa kugira isoni tuzorinda tuvayo utavuze nije wizeye nzoza ndakuvugira.Kubwivyo jewe nitwa INGENZI nawe witwa UMUKWE".
Baze bashitseyo barabakira n'icubahiro cinshi.Bazana amata maze bavuga ingenzi nimwakire mwivune akanyota.Bakame ati:"Wumvise,bavuze ko aya mata ari iyanje jewe ingenzi,ayumukwe araza hanyuma maze bakame ayanywa wenyene".Baca bazana imfungurwa bavuga bati:" Ingenzi nimwakire Imfungurwa" maze bakame yongera abwira bakame kwakundi ko imfungurwa arizingenzi ko izumukwe ziza hanyuma yongera kurya wenyene.Bugorovye bazana amazi yo kwoga maze bavuga kwakundi nyene bakame yongera kuyoga wenyene abwira Rufyisi ko Umukwe ari umuntu ahambaye baza kumuzanira amata abe ariyo yoga.
Ntibitevye barabasasira maze maze bavuga ati ingenzi nimuryame.Bakame aca aritambika kukitambi avuga kp umukwe baza kumutora mwijoro adakwiye kuryamana ningenzi maze Rufyisi aca arara yicaye.
Bukeye barabagaburira kugira batahe bakame abigenza kwakundi.
ico gihe ntawava ibwami atagabanye,baca babagabira inka ngo basangire.Baca barayishorera.Maze bayishikanye Bakame abwira Rufyisi ingene baza barayiragira.Bakame abwira Rufyisi ati:"Wewe ufise inguvu nyinshi,nukuza urarima utera amasaka nubwatsi.Nanje nzoza ndayiragira uko bukeye nuko bwije.Imfyisi nuko irarima imirima kabisa birakunda.Bakame abonye ko imirima yeze,aca ajana yanka mwishamba arayibaga inyma arazinyegeza.aca afata umutwe awuzana mumwonga maze uwuhamba muvyondo aca akoma induru ahuruza Imfyisi.Imfyisi ihashitse aca ayibwira ko inka yashaye yibiye muvyondo.Bakame kabwira imfyisi ati:"Wewe urabona ko ufise ibiguvu vyinshi,niwewe uyikurayo.akwege amahembe gakegake ntuyicireyo.Mbere jewe narushe ndagiye kuruhuka urambwira.Maze imfyisi ikweze wamutwe uca uzanana namahembe.Bakame ati sinakubwiye ko inguvu zawe arimbi,raba uyiciriyeyo urimenya kandi uheme uyikuyeyo.Imfyisi yirirwa mwuwo mwonga irimba burira iraheba ihaca ikimanga maze umusoz wico kimanga ugwa kuri yampfyisi irapfa.Bakame aca arya iyonka yose nawamurima w'amasaka.
sije nohahera,hohera Bakame n'imfyisi.
Inyigisho iri muri uno mugani,itwereka ukuntu Bakame yahemukiye umugenzi kugeza yaho apfa anamukoresheje agasigara ararya nivyo ataruhiye.Tureke guhemuka kuko nawe babikugiriye ntivyoba ari vyiza.Kuko urya umukunzi ukinovora intuntu.
Éric wa kankorokeye,wa ndikumana,wa madondi,wa rubonesha,wa gashitsi,wa myonga.umugani:''icabujije inka kuvuga''. Kera inka zaravuga.bagira bati:genda murishe kuri uriya musozi ntimwone",zikagenda.hanyuma aho zirisha haca umugore azibarira ati:"mbega nka ni kuki murya ivyatsi imirima iriho?"na zo ziti:baratwihanije ngo ntiturye imirima y'abandi."ati:erega muri ibijuji,muze kurya ivyatsi imirima iryoshe ihari!genda muyirye,nibabamira ntimuvuge mugire muri;baa!"za nka ziragenda muri yamirima ziranzaganya.abari ahabona barasemerera bati:"mbega mwa nka mwabaye muté?ntimwova muri iyo muriyo mirima y'abandi!"ziranuma.ngo baze kuzikurayo barazibaza ico zabaye inyishu yazo yari baaa! Kuva ngaho inka ntizabaye zikivuga.niho n'ubu nukuvuga kwazo ari baaa!
RépondreSupprimerÉric insiguro yuwo mugani:usigura ko ushobora kuba ushaka kuvuga ikintu canke gukora ikintu bikanka kubera imvo kanaka
RépondreSupprimerÉric wa kankorokeye kankorokeye wa ndikumana ndikumana wa madondi madondi wa rubonesha ,rubonesha wa gashitsi gashitsi wa myonga. Umugani wa2:imbwa n'ivubi" ivubi ryahamagaye imbwa ngo iriherekeze gusaba umugenzi,rigenda ryayihanikirije riti:nihagira ikiba tukarwana ,ntungaragaze kuko ata gatumba mfise ,ngo batwenge."bishitse imbwa nayo ishatse umugeni.sebukwe arateguye azimanye abashitsi.aha umuryango wose wakoranye,imisoso myizamyiza yandagaye,sinzi uwatereye akagufa hanze,yambwa ngo vu,ija kukabona.bose bihaye akamo.imbwa ngo isange ivubi naryo ruriko riratwenga,n'ishavu n'akantu,irisimbiyeko biravugutanye.imbwa iratabuguye uduhuzu tw'ivubi.abari ngaho baja mu kurimarima,nyene urugo ati:"nta umukobwa wanje w'inda MPa uwo aja gutora amagufa baraye kandi intama zuzuye ,n'uwo nyene w'inda inigirije nta we abana."si ivubi ,si imbwa,vyose bibura imbwa n'imbwebwe."
RépondreSupprimerAudreille Mwene Niyonkuru wa Ngambo wa Ndindamagambo
RépondreSupprimer1,umugani wambere harabaye umutama semibira n'umuzungu rutuku
Harabaye umutama yitwa semibira yaraturukije agaka kiwe ngo agire atya Aja abona umuzungu rutuku barareha,ati aho nakurondereye wa mugabo we !
Semibira ati<>
Umuzungu ati Fungal
Uri uwundi ati
-Makaki ararwaye mugenzi
_Nyama
_Inyama zozo ndazi ko muzikunda,yamara sindi buhitane agaka kanje ngo ndagashore kw'ishoka ndagafise ari kamwe.
_Sot
_Nkambura umwananje w'umwigeme n'utwo yiramba mu maso nkeswe amasoro !
Umuzungu abuze uko amugira , amugema ibirato bitatu arigira.
Ubugaba bw'umugabo Ni bwo buryo bwiwe.
Sije nohahera
Hohera uwo muzungu rutuku yashatse gutwara Inka yabandi.
Ico utwigisha : kirazira kurya ivyo utaruhiye.
Uyu mugani w'imbwa n'ivubi:muri make uyu mugani utwigisha ko tugomba kwizera ubushobozi bwacu no gufata ivyemezo vyiza mubihe bukomeye.nivyo murakoze
RépondreSupprimerAudreille Mwene Niyonkuru wa Ngambo wa Ndindamagambo
RépondreSupprimer2,umugani harabaye Ni hakabe umugabo n'umugore
Harabaye umugabo n'umugore bari bafise umuhungu w'inkerebutsi umunsi umwe,uwo muhungu yaragiye mw'ishamba ahura n'intare yari ifungiranye mw'umutego.Intare imusaba kuyifasha gusohoka imwizeza ko itazomugirira nabi umuhungu arayirekura,ariko imaze gusohoka ,iramubwira ko igiye kumurya.
Umuhungu arayisaba kwitura abandi kugira bumve ko ata yicumuyeko.intare iravyemera.Baza igiti ,Citi :"Abantu ntimugira Ubuntu,mwama muduca."Baza Inka ,nayo iti"Abantu ntibagira impuhwe."Baza urukwavu ,rurahingura rwitwa ngo"Nimwerekane neza uko vyagenze"Irafatwa.
Sije nohahera
Hohera uwo muhungu yagiye kumvira iyo Intare.
Uyumugani utwigisha:ko umuntu akwiye mwirima,kugirira icizere uwo atazi neza kuko hari abashimira nabi ineza bagiriwe.kandi utwigisha ko ubwenge buruta inguvu.
Irakoze Chimène Wa Niyukuri Jean Bosco Wa Irakoze Olivier Wa Edmond Kivuye: 1. Umugani w'Umuryango Wasamajwe N'Akanyoni: Harabaye, Harakaba: Harabaye Umugore n'Umugabo Bari bafise abana babiri Umus'umwe Abo bavyeyi batuma imfura yabo kuja gusenya Yar'Umuhungu Uwo muhungu Aragenda Ashitse mw'Ishamba Ahasanga Akanyoni Karirimba neza Cane Aca Aragasamarira Aribagira Ivyo Bamutumye Abavyeyi babonye atevye Baca batuma Mutoya wiwe Nawe Ashitse mw'Ishamba Ahasanga Akanyoni Karirimba neza Cane Aca Aragasamarira Aribagira Ivyo Bamutumye Abavyeyi babonye abana Bose batevye Baca bagira rimwe mw'Ishamba Kuraba Ikibazo Abana babo bahuye naco Barashika Nabo bacumva kakanyoni Barasamara cane Bararirimba baratamba batambana naba bana Umugani Uca uherera Aho.sije nohahera Hohera Uwo Muryango Wasamajwe N'Akanyoni. Uwo Mugani Wigisha Kudatakaza Intumbero Yogukora Ikintu Kanaka Wategerezwa gukora Canke kudasamazwa n'Ikintu nakimwe mu gihe Warufise Intumbero Yogukora Ikintu Kanaka Wategerezwa gukora. 2. Umugani W'Inzoka N'Igisiga: Harabaye, Harakaba: Harabaye Inzoka N'Igisiga Bikaba vyarakundana cane Umus'Umwe Inzoka Irwa Mu rwobo Ico gisiga giciye hafi y'Urwo rwobo Ya nzoka Iragihamagara ngo we Gisiga Unkuye mururu rwobo nzokwitura Hama Ca gisiga kica kirayikurayo Gikoresheje Umunwa Kuko cari gifise Umunwa muremure Hama Ca gisiga kica kiyibwira Ati Mpemba rero Ya nzoka Iracishura Ati We Wankuye mu rwobo sinakurya none Ngo ndaguhembe?? Ca gisiga kica Kirigurukira Kuv'Uwo Mwanya Nyene bica birankana kuv'Ubwo Kugeza n'uyu musi. Sije nohahera Hohera Iyo nzoka Yanse kwitura Ineza Ico Gisiga. Uwo Mugani Wigisha yuko Uwiturwa n'Uwo yayigiriye Aba Agir'Imana kuko Akenshi Ntawiturwa Ineza n'Uwo yayigiriye kuko Kenshi uragirira umuntu Ineza Akakwitura Inabi. Uwo Mugani Wigisha kutitura Ikibi Uwakugiriye neza Canke uwagufashije.
RépondreSupprimerMinani Cécile wa Minani Pascal wa Buyozome Lucien wa Mujojo wa Barayavuga.Umugani w'igikona n'igikere:Umusi umwe,igikere cahaririye n'igikona kiti:Naho wigira ngo ugira mukirere,jewe nogusiga!Igikona kiratwenga,kiti:Wewe ugenda urataragurika hasi,ngo wonsiga? Maze cagikere naca gikona bisezerana umusi n'isaha bizohiganwa n'ikirere bizokwiruka.Isango yegereje,cagikere kibwira ibikere vyose vyo murako karere ivyo basezeranye naca gikona.Kirarika kimwe cose aho kizoba Kiri,cumvise cagikona kibajije cagikere kiti:uheze he ?Kizoce cishura kiti:ngeze aha.Umusi ugeze,cagikona kizinduka gifata urugendo ariko cagikere nticavuye aho cibera! Cagikona gitanguye kuruha,kibaza cagikere kiti:Ugeze he ?Igikere kicumvise kiti:ngeze aha,bandanye ntunsiga.Igikona birabandanya mugabo kubera ikirere cari kirekire,kiraruha gihava mbere gikoroka,kirapfa. Sije nohahera.
RépondreSupprimerInyigisho Zirimwo Nuko Gufatana munda,kugira urunani bishikana kuntsinzi.Vyongeye iyo umuntu atagiye hamwe n'abandi,nko mumashirahamwe yokwiteze imbere ntashobora gutera imbere.Kugira dushobore gushika kwihangiro ry'igihugu cifashe mu 2040 n'igihugu giteye imbere mu 2060 bisaba ko abarundi twese duhindura ivyiyumviro,tugire urunani mw'iterambere.Ico gikona capfuye cishwe n'uburuhe kubera cari nyamwigendako,igikere naco cagiye inama n'ibindi kibona gutsinda kitarushe.
Nitwa Nahimana Bénite Maggy mwene Nzotungwanayo , Nzotungwanayo mwene Bedetse, Bedetse mwene Mijamato.
RépondreSupprimerUmugani wa mbere: Umugabo n'indogobwe ziwe
Habaye umugabo w'ikijuju agenda kw'isoko agira indogobwe zitandatu. Hanyuma yurira kuri imwe,izindi araziyobora arataha. Mu nzira araziharura abona ni zitanu. Arasubiramwo araziharura abona zitanu kuko yibagira gushiramwo iyo yicayeko. Yibaza ingene yaguze zitandatu none asigaranye zitanu agira ubwoba ingene aza gusigurira umugore wiwe iyo iya gatandatu yagiye. Ararya umutima amenyo arataha,ngo ashike muhira asanga umugore aramurindiriye. Akimubona atangura kumusigurira ko imwe yamutakaranye kandi ko atazi ingene vyagenze. Umugore amubaza izo yari yaguze,nawe amubwira ko yari yaguze zitandatu. Umugore aramwitegereza yegurwa n'agatwengo kuko yaharura iziri imbere yiwe gusa akibagira iyo yicayeko.
Insiguro: Insiguro ihari notanga n'uko iyo dukora ibintu tuze turirinda kwibagira kugira ntitwishire mu mutego twenyene. Nk'uwo mugabo yarahatswe kwishira mu mutego imbere y'umugore wiwe iyaba atari afise umugore amutahura ,umugore yari kwibaza ko iyo indogobwe yayigurishije akarya amafaranga.
Umugani wa kabiri: Inda ndende ihumira indya
Habaye umugabo n'umugore,hakaba mu mapfa. Umugabo araguze uburo bwo gucumbamwo umutsima. Umugore ati:" Bwabaye buke ndabusya tuzoshigisha umusururu, gatatu,Kane,mbere n'a gatanu". Umugabo aravyemera. Wa mugore arabuseye,arashigisha umusururu,ashira mu nzato zibiri,rumwe rw'umugabo n'urundi rwiwe. Umugabo ati:"Impa iyo nkono ndayikombe jewe nabusumye". Umugore ati:"Ni jewe ndayikomba jewe nabuseye,nkabushigisha". Vyakabaye kera,umugabo akamugwa mu kanigo ;noneho n'umwe wo mu nzato ugaseseka,inkono ikameneka,ikajana n'umugore.
Insiguro : Insiguro notanga n'uko muri uwo mwanya uwo mugore n'umugabo ntibumvikana kandi ukwo kutumvikana vyaciye bituma umugabo ahomba vyose yaciye abura iyo nkono yashaka gukomba kandi aca yongera no kubura umugore wiwe,rero impanuro notanga n'uko hoba umwumvikano muri vyose.
Minani Cécile
RépondreSupprimerUMUGANI WA 2:Bahe biyake
:Harabaye umugabo yari akundanye gose n'a Bakame.Maze muri ico gihugu inzara iratera.Wamugabo agenda kutakambira wa mugenzi wiwe Bakame ngo amugaburire. Bakame kabwira wamugabo koburi musi azokwama agenda gutora ubumera,nabwo bwava mumurizo wiwe. Wa mugabo atangura kwipfuza yotahana wamurizo wa Bakame muhira akazoza arakuramwo bwa bumera bimworoheye. Umusi umwe agenda kwamugenzi we bakame yakarihije inkota aho gutega bwa bumera,aca agegena wamurizo arawutahana. Ageze muhira,arakunguta wamurizo ngo akuremwo bwa bumera,arabura,arasubira,arabura !,,>Sije nohahera. Kugira tuzoshikire imbonakazoza y'igihugu c'ifashe 2040 n'igihugu giteye imbere 2060,bisaba ko abene gihugu duhindura ingendo:tugakunda igihugu cacu c'Uburundi kandi tukagikorera,tugakingira itunga rusangi kuko hari uwubona ajejwe amabanga ya Reta agaca atangura kuyiba canke ntakorane ugushaka ngo.Umugani nk'uyo warataye igihe!Twige kubungabunga itunga rusangi nokurisabikana.
UWIZEYIMANA Alice Mwene Birorimana wa Daniel Mwene Bakomeza
RépondreSupprimerUmugani wa1)gahanga wishwe Niki?
<>Umugabo yari kurugendo ashitse munzira abona agahanga gatembagara atangura kukadedaguza Ati:mbega gahanga wishwe Niki?nakogati:nishwe nurwabagabo arikowewe uzozira akarimi kawe umugabo arabandanya ashitse ahabandi bagabo bateramiye atangura kwibaraguza Ati: murabizi ahomunzira nciye kugahanga kavuga nabo bâti: tugende ukatwerek nikatavuga bigendagute? Nawe ati munkoze icomushaka baragenda bahageze batangura kukavugisha karinumira barengeye kuri wamugabo barakubise bamusiga ari intere bamaze kwigira kagahanga karitwengera gati:sinakubwiyek uzozira akarimi kawe!sije nohahera>>•uyumugani utwigisha kutagira urunwarunwa kutavuga ivyubonye vyose haraho ubivuga ari ukuri Mugabo ukabizira
UWIZEYIMANA Alice Mwene Birorimana wa Daniel Mwene Bakomeza
RépondreSupprimerUmugani wa2)Inzoka n'igikere
Harabaye>>Umusi umwe inzoka yagiye kurondera ico
Ifungura ishitse kuruzi ibona
Igikere kunkombe y'uruzi ikibarira ATI nzanira amazi yokunwa nacogiti:ntamubindi nazanye
Wokuvomeramo nayo ngo
Nzanira Ayo munda yawe arampembura cagikere giti
Kuvana nakabaho sinaribwabone inzoka inwa amazi yomunda yigikere
Ahubwo niba ushaka kundya
Yanzoka ibura icivuga irasimba yiruka kuri cagikere
Naco ciha agasozi kiriruka cimba umwobo cigiramo kirinumira impande yahohari uwundi mwobo urimwo intozi yanzoka iraza yicokezayo irafurira yibazako cagikere ariyo Kiri zantozi zirayirya ibura ahica ngo isohoke iranduruka irapha igikere kiba gikize uko Sije nohahera>>uyumugani utwigisha kubana neza nabandi ntitubifurize ikibi kuko ngurucira umukate rugahitana ivoka
Igiraneza richiel noë wa karekezi Etienne wa karekezi alexie
RépondreSupprimer..Umugani w' abagabo bababiri..
Harabaye abagabo babiri umwe yari umwe yaba mubumanuko bw igihugu uwundi yaba muburengero Bose Bari abaengihugu bigihugu c'uburundi umwe yakunda gukora cane akorora ;akiga akarangura imigambi yitetambere uwowundi nawe yari akundu kurera amaboko Hama wawundi arakora ariteza Imbere mugace kabo batera imbere muri cagisagara cabewabo hatera ikigoyii barahunga bahungira mukindi gisagara basanga mwenewabo baratangara caba hakura icirwa guhera ubwo baraca ubwenge sije nohahera hohera uwo mwenewabo bataha akintu nakimwe amaboko .
Umugani usigura ko ataco ukora ntaco uronka reri kura amaboko mumpuzu dukorera ..nigihugu cacu niho kizoshika kwiteramberee..
Sandrine mwene
RépondreSupprimerVictory mwene
Birajuguma mwene
Karori mwene Fideri
Umugani:wa mbere
Karirekinyana
Harabaye umugabo yarafise umugore hahez'igihe uwo mugore arapfa wamugabo aza uwundi mugore uwo mugore aza azanye uwundi mwana asanga umwana yasizwe numwe yapfa yitwa karirekinyana haheze igihe wamugabo aja ibwami wa mugore yari yazanye umwa yitwa muco ntibitevye wa mugore atangura gufata nabi karirekinyana akamwima irya akamuraza hanze umusumwe atuma muco kwa inasenge ati ndazi nkukumbuye nyogosenge uraba urigumirayo bukeye abwira karirekinyana ngo yurire kurusenge arurira ati ururuka nawe ati nyururutsa ati simba ntacuba aca arasimba asimvye acarwa mukinogo aho yari yapfutse nikirago bukeye muco araza abaza nyina iyo karire ari aramwishura nibiraguragu ati ndakubwira sinzi iyo comokeye bukeye muco ariko arasenya aka ririmba senya jenyene...
Mvoma...karirekinyana
Karirekinyana ati "sijewe nI nyoko wawe yambwiye ngo nsimbe ndasimba nkorokera mukinogo " bukeye se arashenguruka ashitse abona muco wenyene arabaza umugore wiwe iyo ari amwishura ngo sinzi iyo ari muga muco abarira se ati pa iyo ngiye gusenya nkaririmba nama numva ijwi rinsubiza ati hoki tugende ucuririmba bagezeyo muco araririmba karirekinyana yongera yishura kwakundi hama wamugabo akwirikiranye ijwii afukuye asanga ni karirekinyana wamugabo aca afata ingingo yuko uwo mugore yokwincwa sijenohahera
Uwumugani uratwereka ko bamukase bumuntu batakunda umwana baha sanze
Ico nize nuko ingero ugereramwo uwundi ariyo nawe uzogererwamwo ikinogo yimbiye umwana niwe vyarangiye akigiyemwo rero inabi ntawe yereye umuntu yokora Ineza kuko inabi ntahigez'umuntu.murakoze.
Umugani wa 2
RépondreSupprimerIGIKERE
Habaye umusore yaraheze kwubaka yarafise se kwezi nyina zuba arasaba se ati "dawe uraja kunsabira umugeni ibwami se aranduk'umutima ati koko urabona ninda nindesho noja kugusabira umugeni ibwami"twarutamena muga w'umuhungu akama amugobera ngo mpaka aronse umugeni avuye ibwami wamugabo ariyumvira uko izobigenza arabura akiraho haza Igikere kiti"kowidoga n'amaki? Wamugabo amugira kumuriri igikere kiti ico gusa"jewe ico kuri jewe sikigoye nyemerera akabande kinka urabe ko mumisi mike umugeni ntazoba ndamushikanye nawe ati "iyo bavuga nuwundi "igikere kiti hubwo wemeye ico nagusavye ati uramutse utamuzanye nzoba ndakwishe kiti sawa bukeye Haza incoreke kwiriba basamaye cagikere citerera mugakarabo kigezeyo gihengera bwije kija haruguru kinokora amaso wamwigeme bukeye umwami ararengerwa aca aremera ati uwogarukana amaso yumwana wiwe ko azoca amumushingira niko cagikere cazanye yamaso cegukira umugeni acaramujana aho yategerezwa kumujana
Ico nize nuko ntawogaya ico atarabona kinogikere carakengerewe kubwo kuraba uko kiri muga rero nico cize amayeri yokuronka umugeni muri make ntawogaya umuntu akimubona murakoze
igeraneza Richiel noë wa karekezi Etienne wa karekezi alexie
RépondreSupprimerUmugan: w'umupfakazi n'imiyabaga
Harabaye umupfakazi yarabaye mukarere kanyanya harihafi y'igisagara Hari habaye abakiribato beshi cane Har n'imiyabaga myishi yiga mumashure yisumbuye Bari abagenzi cane was mupfakazi akaba hanurira kuzikoo Misiyose ariko yamiyabaga bigaca mugutwi bigaserukira mukundi ntibavyitaho imisi irarengana barashika mubigero Hama uko haca imisi bapfatwa n'irwara yugushurashura nuko uko imisiyigirwa imbere wa mupfakazi akabahanura Muva ntihagire icobakurikiza igihe kimwe bamwe muri yamiyabaga isama imbanyi amenye ko yasamye arababara cane kubera yatwaye imbanyi atiteguriye kw'ishure araheba uja kwitaho umwana yamisore nayo irata iromoka.rer sije nohahera hohera iyomiyabaga yimye amatwi uwo mupfakazi .
Ico usigusigura: imiyabaga ikenye impanuro kurwego rwohejuru .Kandi kugira igihugu gitere imbere bihera hasi
Rukanura Jenipha Mwene Rukanura Dieudonné Mwene Rukanura Joseph Mwene Rukanura Ncundiye
RépondreSupprimerHarabaye Umuvyeyi yarafise Abana babahungu Batatu Aca arababwira ati :"Bana Nanje Ubu mwakuze Ubu Birakwiye ko Muja kure Yomuhira Mukibana Mwenyene Kubera mukure Mumutwe."
Niho yaca abatekerera Amahera arabasezera Bose Baca baragenda.Bashitse ahantu kure mukiyaya barahashima baca Bashinga Amahema Umwumwe Wese Ihema yiwe Baraharara
Umwana mukuru Muribo Itangura Kuza arafyatura amatafari Batoyi Babiri Bakaza baramutwenga Ariko arakomeza arafyatura Araheza ayubakisha Inzu Nziza Ikomeye.
Umuhungu Wa Kabiri Nawe Aja Mwishimba Aca ibiti arabisatura ayubakisha inzu.
Umuhererezi Nawe Aja Mwishimba Aca Ivyatsi Vyinshi Nawe arubaka Inzu Araheza arayibamwo.
Umusumwe abasuma barazabahenura yanzu y'uivyatsiBariba Amahera Yose n'ibintu Vyagaciro.
Baca basimbira kuriyanzu y'ibiti Barayisatura Barinjira Bariba Amahera n'ibindi Vyagaciro Vyose Bashitse Kurirya y'umuhungu Mukuru Barahenura biranka Kubera Yari Y'ubatswe Muburyo Rukomeye Baca barata baromoka
Bukeye Niho Bompi bavyuka Babana Babiri bisanga Babivye batangura kurira Baca Baja Kwa Mukuru wabo Gusaba Indaro Baca baramutakambira ngo Abafashe Gusa bimbabazi Kwa Papa wabo kubera baretse kwubaka inzu ikomeye Kubera Izobafsha kuzigama Ubutunzi bahawe Nase
Sije Nohahera hohera Abo bahungu Babiri Bagize ubunebwe Bwo kubaka Inzu Ikomeye
Inyigisho Ziri Muruyu Mugani Nuko tworeka ubunebwe Tugakorana Umwete
2.UMWANA W'INTUMVA
Harabaye Umukecuru Yarafise umukobwa uwo mukobwa ararongogwa Nawe aca avyara Umwana W'umukobwa yaraviye Ubwenge Bwinshi Cane Uwomwana acasaba nyina ngo âge Uruhusha rwokuja kuramutsa Inakuru Wiwe Nyina aramuha Uruhusha Muga imberbe Yuko agenda nyina yaramwihanije Ati:"Mwana wanje genda Urabe nyogokuru Wawe Ariko nti hagira umuntu Akubaza iyugiye Uce w'inumira Kandi ntuze gusamara ngo Uce Muyindi nzira Kandi ntuze gusamara nzira Kandi Uze Gutebuka."Uwomwana iragenda Ageze munzira acabona Iyindinzira Irimwo Imitima Mwiza Urimwo amashugwe Aca arayibamwo aragenda Ageze imbere acahura n'igisizimwe Kiramubaza Giti:"Yambu."Wamwana Nawe Arishura Ati Yambu.Kiramubaza Giti Urimwo urondera Uduki?Nawe Ati Ndiko Ndondera amashugwe meza noshira nyokuru kubera aragwaye âne
Cagisizimwe gica kiraryoherwa Mumutima Kubera kirose ingene Liza kurya Umwana na Inakuru
Gica kibaza Uwomwana Aho Inakuru Arwariye Nawe Arakigenekereza Iyo Inakuru Ari Cagisizimwe Gica Kiramwahira Amashugwe Menshi Gica Kiramusezera
Cagisizimwe Gica kigenda Cirukanga Gisiga Wamwana Bibandanya kija Iyo Inakuru Wawa Mwana aba.Gishitse kwanyokuru Kiradodorakirihindura ijwi cigira Wamwana Nyokuru Yunvise Akajwi Ari akumwuzukuru Wiwe Arugurura Cagisizimwe Gica Kiramira Gihejeje Kumumira Gica cambara Impuzu zawa Mutamakazi Kiryama Aho yararyanye Kirindiriye Umwana Nawo
Wamwuzukuru Nawe Arashika ashitse aradodora Naco Gica kiritaba gihindura ijwi Nkirya Inakuru Wamwuzukuru Aca araryoherwa Yunvise Ijwi Rya Nyokuru acahita yinjira aravye aho nyogokuru Aryanye Iratangara cane kubera yabona Umenga ngo Yahindutse Aramubaza Ati Nyoku Kuberki ufise manini? Cagisizimwe Giti:Kukubera Inza kukurya nezaGica kimusimbirako Kiramumira Aca arakoma induru Abahigi Bunvise Induru Ivugiwe Mwako Gacungararo Baciye Basidukana Niyonka Baza Kuraba Ivyarivyo niko kuca Basanga Ari Cagisizimwe Baciye Bacica Baca baragitabura Munda Bakurayo Nyokuru Nawamwanagica kirapfa
Sije Nohahera Hohera Ico gisizimwe cabeshe uwo Mwana Kiramwahira Amashugwe Kugira kironke Uburyo Kimuhende kize Kumurya Na Inakuru Wiwe
Inyigisho Nuko Abana bakwiye kulvira Abavyeyi Iyo Badutunye ahantu bakatubuza Guca Muzindi Nzira tuze Turunva
Tuyihimbaze Édouardine mwene sagahungu Joël mwene kinderega Samson mwene gapfundikizo mwene binyanako mwene kibaruka
RépondreSupprimerUmugani wa 1 :
Umugani w'umwana w'icangazi
Harabaye umuntu yarafise abahungu babiri
Kand' arababgira, ati Habaye umuntu yar' afise abahungu babiri. Umuhererezi abgira se, ati Data, mpa umugabane w'ibintu notwaye. Abagaburira itunga ryiwe. Imisi mike ishize, umuhererezi akoranya ibintu vyiwe vyose, aragenda, aja mu kindi gihugu ca kure; ashitseyo yayisha ibintu vyiwe ubuhumbu. Abimaze vyose, ikigoyi gikomeye gitera mur' ico gihugu, atangura gufutana. Aragenda, ashumba ku muntu wo mur' ico gihugu, amurungika ku gasozi kiwe kuragira ingurube.
ingurube. Yifuza guhazwa n'ibishishwa ingurube zarya, ntihagira umunutsa. Yisubiyemwo, aribgira, at' Abacangero ba data bangana kuriya, kandi bahazwa n'ivyo kurya bakabisigaza, nanje jeho inzara irikw iranyicira hano. Mve hasi, nje kwa data, mmubgire, nti Data, nacumuye ku Yo mw ijuru no mu maso yawe, singikwiye kwitwa umwana wawe: pfuma ungira umucangero wawe. Ava hasi, aja kwa se. Se amubona akiri kure, amutera akagongwe, arirukanga, amugwa mw izosi, aramugumbira. Wa muhungu aramubgira, ati Data, nacumuye ku Yo mw ijuru no mu maso yawe, singikwiye kwitwa umwana wawe. Maze se abarira abashumba biwe, ati Ni muzane n'ingoga imvune iruta izindi, muyimwambike, mumwambike n'impeta ku rutoke n'inkweto mu birenge, muzane ya shuri inuze, muyibage, turye tunezerwe: kuk' uyu mwana wanje yari yarapfuye, non' arazutse; yari yarahavye, non' arahabutse. Nuko batangura kunezerwa.
Arik' umwana wiwe w'imfura yari mu ndimiro; arikw araza, agira ashike ku nzu, yumva inanga n'imihamirizo. Ahamagara umwe mu bashumba, amubaza ibibaye ivy' ari vyo. Aramwishura, ati Murumunawe yaje, so yamubagiye ya shuri inuze, kukw amubonye agikomeye. i Araraka, yanka kwinjira: se arasohoka, aramwinginga. Maz' abgira se, ati Raba iyi myaka ingana irtya ngukorera, ntaho nigeze kwanka ico wangezeko, nanje ntaho wigeze kumpa n'agasuguru, ngo nnezeranwe n'abagenzi. Maz' uyo mwana wawe aje, yakomvye ivyawe abisambanisha, umubagira ishuri inuze. j Na we aramubgira, ati Mwana wanje, tubana imisi yose, kand' ivyanje vyose n'ivyawe: arikw akanyamuneza no guhimbarwa biratubereye: kuko murumunawe uyu yariingurube. Yifuza guhazwa n'ibishishwa ingurube zarya, ntihagira umunutsa. Yisubiyemwo, aribgira, at' Abacangero ba data bangana kuriya, kandi bahazwa n'ivyo kurya bakabisigaza, nanje jeho inzara irikw iranyicira hano. Mve hasi, nje kwa data, mmubgire, nti Data, nacumuye ku Yo mw ijuru no mu maso yawe, singikwiye kwitwa umwana wawe: pfuma ungira umucangero wawe. Ava hasi, aja kwa se. Se amubona akiri kure, amutera akagongwe, arirukanga, amugwa mw izosi, aramugumbira. Wa muhungu aramubgira, ati Data, nacumuye ku Yo mw ijuru no mu maso yawe, singikwiye kwitwa umwana wawe. Maze se abarira abashumba biwe, ati Ni muzane n'ingoga imvune iruta izindi, muyimwambike, mumwambike n'impeta ku rutoke n'inkweto mu birenge, muzane ya shuri inuze, muyibage, turye tunezerwe: kuk' uyu mwana wanje yari yarapfuye, non' arazutse; yari yarahavye, non' arahabutse. Nuko batangura kunezerwa.
Arik' umwana wiwe w'imfura yari mu ndimiro; arikw araza, agira ashike ku nzu, yumva inanga n'imihamirizo. Ahamagara umwe mu bashumba, amubaza ibibaye ivy' ari vyo. Aramwishura, ati Murumunawe yaje, so yamubagiye ya shuri inuze, kukw amubonye agikomeye. Araraka, yanka kwinjira: se arasohoka, aramwinginga. Maz' abgira se, ati Raba iyi myaka ingana irtya ngukorera, ntaho nigeze kwanka ico wangezeko, nanje ntaho wigeze kumpa n'agasuguru, ngo nnezeranwe n'abagenzi. Maz' uyo mwana wawe aje, yakomvye ivyawe abisambanisha, umubagira ishuri inuze. Na we aramubgira, ati Mwana wanje, tubana imisi yose, kand' ivyanje vyose n'ivyawe: arikw akanyamuneza no guhimbarwa biratubereye: kuko murumunawe uyu yari yarapfuye, non' arazutse; yari yarahavye, non' arahabutse.
Inyigisho
Uyumugani utwigisha kunezerererwa umuntu wese yigiriye ingingo yo guheba ibibi agakora ivyiza
Tuyihimbaze Édouardine mwene sagahungu Joël mwene kinderega Samson mwene gapfundikizo mwene binyanako mwene kibaruka
RépondreSupprimerUmugani wa 2
Umugani w w'umuzezwa bintu mubi
Harabaye umuntu w'umutunzi yar' afise umubgiriza wiwe, bamumuregako ko yaya ibintu vyiwe. Aramuhamagaza, aramubaza, at' Ivyo nkwumvako n'ibiki? Harura igitigiri c'ivyo wabikijwe, kuk' utagikwiye kuba umubgiriza wanje. Uwo mubgiriza aribaza, ati Mbe ngira nte, ko databuja agira ansohore mu bubgiriza bganje? Sinshobora kurima, binteye isoni ko nosegerereza. Ndazi ico nkora, ngo ni nasohorwa mu bubgiriza baze bantunge mbe mu ngo zabo. Ahamagara abari n'imyenda ya shebuja bose umwe-umwe, abaza uwa mbere, ati Harya databuja umufitiye ibingana iki? Aramwishura, at' Ingero ijana z'amavuta ya elayo. Na we at' Abira icete cawe, wicare vuba, wandike mirongwitanu. Kand' abaza uwundi, ati Harya weho umufitiye ibingana iki? Aramwishura, at' Ingero ijana z'ingano. Aramubarira, at' Abira icete cawe, wandike mirongumunani. Nuko shebuja ashima uwo mubgiriza agabitanya, kuko yakoze ivy' ubgenge: kukw abana b'iki gihe bagira ubgenge mu vy'ubu bugingo kurusha abana b'umuco. Nanje ndababgire, Itunga ribi muryironkeshereze incuti, ngo ni ryabura baze babatunge mube muri za ngo zitazoshira.
Ukora ivyo yizigiweko ku coroshe cane, agira artyo no ku gikomeye: ugabitanya ku coroshe cane, agabitanya no ku gikomeye. Namba mutabaye abizigirwa kw itunga ribi mubikijwe, ni nde azobabitsa itunga nyaryo? Kandi namba mudakora ivyo mwizigiweko ku vy' abandi mwabikijwe, ni nde azobaha ivyo mwokwiganzira?
Insiguro
Uyumugani utwigisha kuba abizigirwa ku kintu icarico cose twabikijwe